Denk je erover om kinderen te krijgen? Dan kun je al voor de zwangerschap veel doen om ervoor te zorgen dat je toekomstige kind een gezonde start krijgt. Want de gezondheid van een kind begint al voor de bevruchting.

Goed voorbereiden is belangrijk

Vrouwen zijn meestal al 2 weken zwanger als ze ontdekken dat ze zwanger zijn. Juist in het begin van de zwangerschap is je ongeboren kind erg kwetsbaar. Gelukkig worden de meeste kinderen gezond geboren. Een goede voorbereiding helpt om de kans op een gezonde zwangerschap te vergroten.

Vragen

Heb jij of je partner een ziekte, of komt er in de familie een ziekte voor? Gebruik je wel eens medicijnen? Ook zonder recept? Zijn er risico's op je werk of dat van je partner? Verliep een vorige zwangerschap met problemen?

Heb je dit soort vragen? Of wil je graag advies over wat je zelf kunt doen om zo gezond mogelijk zwanger te worden? Op deze website vind je belangrijke informatie over een goede voorbereiding op de zwangerschap. Ook kun je voordat je zwanger wordt advies vragen aan je huisarts, verloskundige of gynaecoloog.

Het kinderwensspreekuur heeft als doel je zo gezond mogelijk aan een zwangerschap te laten beginnen.

Een gezonde start

De tijd vlak voor je zwanger raakt en de eerste maanden van de zwangerschap, hebben meer invloed dan lang is gedacht. De gezondheid en leefstijl van beide partners blijken van invloed te zijn op de zwangerschap en op de gezondheid van de baby.

Al je vragen stellen

Op het kinderwensspreekuur kun je allerlei vragen stellen.

• Hoe word ik snel zwanger?
• Hoe kan ik infectieziektes voorkomen?
• Hoe kan ik de kans op een kind met een afwijking verkleinen?
• Kan ik mijn medicijnen blijven gebruiken?
• Kan mijn kind een ziekte erven?
• Welke onderzoeken kan ik laten doen?

Afspraak maken

Op het kinderwensspreekuur krijgt je informatie en adviezen over gezond in verwachting raken. Als de verloskundige of huisarts denkt dat er risico's zijn, kan hij of zij je op tijd doorverwijzen. Het is heel gemakkelijk om een afspraak te maken voor een kinderwensconsult bij de verloskundige of huisarts. Veel verloskundigenpraktijken houden kinderwensspreekuren. De verloskundige bij jou in de buurt kun je vinden op de website van de KNOV. Je kunt met je partner gaan of alleen, maar je kunt ook een vriendin of een familielid meenemen.

Vragenlijst

Als je een afspraak hebt gemaakt voor het kinderwens spreekuur kunnen jij en je eventuele partner alvast een vragenlijst invullen. Deze kun je vinden op Zwangerwijzer.nl. Neem deze uitgeprint en ingevuld mee naar de verloskundige of huisarts. Aan de hand van de antwoorden kunnen eventuele risico's makkelijker worden ingeschat.

Wat wordt er nog meer besproken?

De verloskundige of huisarts neemt veel met je door: over familie, erfelijkheid, doorgemaakte ziekten, inentingen, eerdere zwangerschappen (ook abortus en miskraam tellen mee), de medicijnen die je gebruikt, voeding, werk, sporten, enzovoort. Ook de menstruatiecyclus komt aan de orde.

Als je al een tijd zwanger probeert te worden en het lukt niet, zal de verloskundige of huisarts ook naar jouw seksleven vragen. Vrouwen kunnen ook andere dingen bespreken die misschien van belang zijn bij een zwangerschap of bij zwanger worden, bijvoorbeeld ervaring met (seksueel) geweld, besnijdenis en psychische problemen.

Van mannen wordt wel eens gezegd dat ze altijd vruchtbaar blijven. Dat klopt, maar het sperma van de man wordt na zijn 45e wel kwalitatief minder. Als vrouw ben je tot je 30e het meest vruchtbaar. Daarna neemt je vruchtbaarheid steeds meer af en heb je steeds minder eicellen. Je kunt daarom het best voor je 35e kinderen krijgen.

Zwanger worden

Als je zwanger wilt worden, is het natuurlijk verstandig om vaker te vrijen. Maar daarnaast is het ook handig om te weten op welke dagen je precies vruchtbaar bent. Bij een regelmatige cyclus heb je een eisprong ongeveer 14 dagen voordat je ongesteld moet worden. Er zijn tegenwoordig ook verschillende tests bij de apotheek of de drogist te koop die voorspellen wanneer je een eisprong hebt. Het beste is om 24 tot 48 uur voor de eisprong met elkaar te vrijen.

Negatieve invloeden

Er zijn veel zaken die de vruchtbaarheid negatief kunnen beïnvloeden, zowel bij mannen als bij vrouwen. Je kunt hierbij denken aan giftige stoffen of chemicaliën, roken, alcohol en drugs. Ook bijwerkingen van geneesmiddelen kunnen een rol spelen bij een verminderde vruchtbaarheid. Daarnaast is je lichamelijke gezondheid van belang. Over- en ondergewicht, eetstoornissen (of extreem afvallen) en zware lichamelijke inspanningen kunnen de vruchtbaarheid verminderen.

Wat is wel goed?

Een gezonde levensstijl is belangrijk voor mannen en vrouwen. Je kunt hierbij denken aan gezonde voeding, voldoende beweging, en stoppen met roken. Ook je psychische gezondheid is belangrijk, neem daarom op tijd rust en vermijd stress.

Wat als het niet lukt?

Ongeveer 80 tot 90 procent van de vrouwen met een kinderwens wordt binnen een jaar zwanger. Misschien ben je niet op de hoogte hoe je zelf de kans op een zwangerschap kan verhogen. Bijvoorbeeld wanneer je vruchtbare dagen zijn en wanneer je dus het best met elkaar kunt vrijen om zwanger te worden.

Als je na een jaar (gericht) proberen nog niet zwanger bent, ga dan naar je huisarts. Hij of zij kan jullie verwijzen naar het ziekenhuis, waar ze nader onderzoek kunnen doen naar de oorzaken. De gynaecoloog (fertiliteitsarts) zal met jullie eventuele vervolgstappen doornemen.

Onder de penis hangt de balzak met daarin 2 zaadballen. Ze hangen buiten het lichaam waardoor de zaadballen koel blijven, ongeveer 3 graden lager dan de lichaamstemperatuur. Dat is de juiste temperatuur voor een goede zaadproductie.

Zaadcellen

Binnenin elke bal worden voortdurend zaadcellen (spermacellen) gemaakt. Dus niet alleen als een man vrijt. Als een man klaarkomt, komen de zaadcellen uit de zaadballen, via de penis in de vagina, samen met vloeistof uit de prostaat. De zaadcellen en vloeistof samen heet het 'sperma'.

Bevruchting

De zaadcellen kunnen met een soort staartje zwemmen en zo de eicel opzoeken. Hoe meer zaadcellen en hoe beweeglijker ze zijn, des te beter is de kwaliteit van het zaad en des te groter de kans op een bevruchting. Een zaadcel blijft in het lichaam van een vrouw 3 tot 5 dagen leven.

Meer informatie over het mannelijk geslachtsorgaan vind je op de website Seksualiteit.nl van Rutgers WPF.

Om een eicel te kunnen bevruchten, is het belangrijk dat de man voldoende beweeglijke en gezonde zaadcellen heeft. Dat is nodig, omdat alleen gezonde zaadcellen het vermogen hebben om de eicel ook werkelijk te bereiken en te bevruchten.

Niet te warm

Het is belangrijk voor de kwaliteit van het sperma om je zaadballen (testikels) een beetje koel te houden. Voor een goede aanmaak van sperma is een temperatuur van de zaadballen van ongeveer 34 graden het best.

• Het is beter om geen strakke onderbroeken te dragen, ook 's nachts niet. Draag voldoende ruime, bij voorkeur katoenen, bovenbroeken.
• Warme ligbaden en saunabezoek zijn lekker ontspannend, maar minder goed voor de spermakwaliteit.

Lang zitten

Je kunt beter niet te lang achtereen zitten. Mannen met een zittend beroep, bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs, kunnen minder vruchtbaar zijn. De zaadballen worden door het zitten warmer dan wanneer ze vrij hangen.

Een gezonde levensstijl

Een gezonde levensstijl is belangrijk voor de vruchtbaarheid van mannen. Je kunt hierbij denken aan gezonde voeding, voldoende beweging en stoppen met (of vermijden van) chemicaliën, alcohol, roken en drugs.

Voeding

Wat betreft voeding is voldoende inname van vitaminen en mineralen noodzakelijk. Vooral voor de productie van zaadcellen zijn vitamine C en zink belangrijk. Voor mannen geldt dus: eet voldoende verse groenten, vruchten, verse vis, vlees, ei, bruine boterhammen en appelstroop.

Chemicaliën

Werk je in de tuinbouw, bij een schildersbedrijf of in een fabriek? Kijk dan uit met chemicaliën, zoals lood, verf en pesticiden. Chemicaliën hebben een negatieve invloed op de kwaliteit van sperma.

Leeftijd

Bij mannen heeft de leeftijd veel minder invloed op de vruchtbaarheid dan bij vrouwen. Mannen kunnen vaak tot op hoge leeftijd kinderen verwekken. De kwaliteit van het sperma lijkt bij oudere mannen wel minder te worden. Vanaf 45 jaar worden de zaadcellen namelijk minder beweeglijk en de zaadlozingen worden kleiner. Het aantal afwijkende zaadcellen neemt licht toe.

Zaadlozingen

Veel mannen kunnen het niet geloven, maar het is echt waar! Het sperma van een man wordt minder goed als hij op een dag meerdere zaadlozingen heeft. De voorraad rijpe zaadcellen raakt dan uitgeput. Het zaad is het krachtigst als je om de dag vrijt.

Grieperig, verkouden of koortsig?

Na griep, verkoudheid of koorts is de kwaliteit van het sperma bij de meeste mannen wat minder. Dat wil zeggen: er zijn minder zaadcellen en ze bewegen wat minder snel, waardoor de kans op een zwangerschap iets minder groot is. De aanmaak van nieuw sperma duurt ongeveer een maand. Ongeveer 3 maanden nadat je ziek bent geweest, zijn de zaadcellen weer van dezelfde kwaliteit.

De vagina ligt binnenin het lichaam van de vrouw en is bedekt door 2 paar schaamlippen, de buitenste en de binnenste. Binnenin de vagina kom je bij de baarmoedermond uit. Dat is het einde van de baarmoederhals. Die gaat over in de baarmoeder en daaraan vast zitten de eileiders. Naast elke eileider zit een eierstok. Dit zijn geen stokjes maar bolletjes, zo groot als een olijf. In die eierstokken zitten eitjes.

Vrijkomen van de eitjes

Ongeveer middenin de menstruatiecyclus van een vrouw wordt er een eitje uit een van de eierstokken gestoten. Zo'n eitje is niet groter dan de punt van een speld. Het belandt in de eileider. In dezelfde tijd wordt het slijm in de baarmoederhals wat dunner, zodat de zaadcellen er makkelijker door kunnen.

Aanmaak van hormonen

Maar middenin de cyclus, als het slijm goed is voor de zaadcellen, kunnen ze daar soms wel 3 tot 5 dagen lang in leven blijven om alsnog een eicel te bevruchten. Het vrijkomen van het eitje en het dunner worden van het slijm wordt in de hersenen van de vrouw geregeld door de aanmaak van hormonen.

Op zoek naar elkaar

Wanneer een man tijdens het vrijen is klaargekomen, komt zijn sperma in de vagina. Alle zaadcellen in het sperma verzamelen zich bij de baarmoederhals en in groepjes zwemmen ze door de 'poort' naar de eileiders. Hier komen de zaadcellen de eicel tegen. Het lukt meestal maar 1 zaadcel om het eitje binnen te dringen. Dat is het begin van de zwangerschap!

Meer informatie over het vrouwelijk geslachtsorgaan vind je op de website Seksualiteit.nl van Rutgers WPF.

Tot je 30e ben je als vrouw het meest vruchtbaar, daarna neemt de hoeveelheid eicellen die je hebt snel af. Het wordt daarom aangeraden om voor je 35e kinderen te krijgen.

Vruchtbare dagen

Een vrouw heeft iedere maand vruchtbare en onvruchtbare dagen. Als je zwanger wilt worden, is het verstandig om in ieder geval seks te hebben op de vruchtbare dagen. Als je vruchtbaar bent, heb je (tot je 30e jaar) elke maand gemiddeld 20 procent kans om zwanger te worden. Dat betekent dat het 1 of meerdere jaren kan duren voordat je zwanger bent, ook als er geen medische problemen zijn.

Gezond gewicht en gezondheid

Voor de vruchtbaarheid is het belangrijk dat je gezond eet en een gezond lichaamsgewicht hebt. Als je onder- of overgewicht hebt dan kan dat een directe weerslag hebben op je vruchtbaarheid. Ook als je ziek bent geweest of langere tijd minder gezond hebt geleefd, kan dit van invloed zijn.

Diëtiste

Om je kansen op zwanger worden te vergroten, vormt gezond leven de basis. Het is een goed idee om advies van een diëtiste in te winnen, en te kijken of je wellicht ook bepaalde vitamine- of mineralentekorten hebt.

Mentaal

Er is goede reden om aan te nemen dat ook spanningen (bijvoorbeeld de spanning over de beslissing voor een kind of het gevoel dat het nu toch echt moet gaan lukken) de vruchtbaarheid negatief beïnvloeden. Soms worden vrouwen juist zwanger als ze net de hoop hebben laten varen. Het klinkt gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar probeer toch niet te gefixeerd te raken. Misschien helpt een korte vakantie, of je zinnen verzetten op een andere manier.

Na je 35e?

Naarmate je ouder wordt, neemt de kwaliteit van de eicellen af. De kans op een miskraam of een kindje met een aangeboren afwijking is hierdoor wat groter. Als je pas op latere leeftijd aan kinderen begint, is het goed dat je deze risico's kent.

Een spannende en emotionele dag breekt aan als je voor het eerst gaat vrijen zonder voorbehoedsmiddelen. Tot nu toe heb je meestal je best gedaan om juist niét zwanger te worden en nu is alles anders.

Je lichaam heeft tijd nodig

Misschien denk je dat je meteen in verwachting raakt, maar dat komt niet zo vaak voor. Als je stopt met de pil, is je menstruatiecyclus soms niet meteen regelmatig en als je de prikpil gebruikte kan een normale cyclus enkele maanden op zich laten wachten. Het lichaam van een vrouw heeft tijd nodig om de natuurlijke cyclus te herstellen.

Hormoonstaafje

Gebruik je een hormoonstaafje als voorbehoedsmiddel, dan kun je dat door de huisarts laten verwijderen. Hetzelfde geldt voor een spiraaltje. Ook als een hormoonstaafje is weggehaald, kan het enige tijd duren voor je cyclus weer normaal is. Als een spiraaltje is verwijderd, kun je wel meteen zwanger raken.

Om te beginnen kun je gewoon spontaan en op goed geluk vrijen. Zwanger worden lukt niet altijd meteen, dat is normaal. Van de stellen met een kinderwens is 80 procent binnen een jaar zwanger.

Vrijen op de meest gunstige dagen

Als je na een half jaar nog niet zwanger bent geraakt, kun je ervoor kiezen om te vrijen op dagen die gunstig zijn om zwanger te worden. Je hebt als vrouw 2 tot 3 vruchtbare dagen per cyclus. Je kunt zelf uitrekenen welke dagen dat zijn. Dit heet ook wel 'Natural Family Planning' (NFP).

Vruchtbare dagen berekenen

Als je zwanger wilt worden, kun je het best vrijen in de dagen voor de eisprong (ovulatie). Dat kan wel tot 5 dagen voor de eisprong zijn, omdat het sperma ongeveer 3 tot 5 dagen in leven blijft.

• Meestal is de eisprong 2 weken voor de menstruatie.
• In de periode vóór de ovulatie tot en met de dag van de ovulatie kun je het best om de dag vrijen.
• Bij een cyclus van 28 dagen gaat het om de dagen 10 tot en met 15 na het begin van de laatste menstruatie.
• De 3 dagen rond de eisprong ben je het vruchtbaarst.

Belangrijke lichaamssignalen van een eisprong

• De schommelingen in de basistemperatuur van je lichaam. Het gaat hier om de lichaamstemperatuur, opgenomen 's ochtends voordat je uit bed komt.
• De verandering van de afscheiding. Enkele dagen voor de eisprong produceren de kliertjes in de baarmoederhals een speciaal soort slijm. Je kunt het aan de buitenkant van de vagina zelf vaststellen. Dit slijm is helder en glanzend (als rauw eiwit), soms ook draderig. Dan ben je vruchtbaar. Als de vruchtbare dagen voorbij zijn, verandert het slijm weer en wordt het heldere slijm witter en dikker. De slijmverandering duurt 3 tot 4 dagen.
• De verandering van de baarmoedermond. Ook de baarmoederhals verandert in de loop van de cyclus. Als je vruchtbaar bent, is de baarmoedermond zo zacht als je oorlel of lippen en hij staat een beetje open. Buiten deze vruchtbare dagen is de baarmoedermond harder (als het topje van je neus) en gesloten. Deze veranderingen van de baarmoedermond kan een vrouw door inwendig zelfonderzoek herkennen.
• Sommige vrouwen kunnen de eisprong voelen: een beetje kramp of pijn links of rechts onderin de buik. Vaak hebben vrouwen dan ook extra zin om te vrijen. Dat is allemaal de invloed van de hormonen.

Temperatuur meten

Als je een onregelmatige cyclus hebt, kun je je eisprong vaststellen door je eigen lichaamstemperatuur te meten.

• Doe dat elke keer op dezelfde manier en op hetzelfde tijdstip, op een rustig moment.
• Houd deze informatie netjes bij door het tijdstip en de temperatuur op te schrijven.
• Je zult zien dat je temperatuur soms dagen achtereen laag is en dan met ongeveer 0,4 graden stijgt. De echte eisprong moet dan 1 of 2 dagen voor die tijd zijn geweest.

Dit temperaturen moet je enkele maanden volhouden, zodat je het patroon leert kennen. Dan kun je beter inschatten wanneer je het best kunt vrijen: namelijk enkele dagen voor de te verwachten eisprong.

Manier van vrijen

De manier waarop je vrijt, speelt ook een beetje mee. De 'missionarishouding' (de man boven en de vrouw onder) geeft een grotere kans op een zwangerschap, omdat de zaadcellen dan makkelijker omhoog kunnen zwemmen. Daarbij is het ook goed dat de vrouw na het vrijen even (ongeveer 15 minuten) blijft liggen, zodat een deel van het sperma niet uit de vagina loopt als ze opstaat na het vrijen.

Ovulatietest

Een ovulatietest meet de hoeveelheid LH (luteïniserend hormoon) in je urine. Dit hormoon zorgt ervoor dat er een eicel vrijgegeven wordt. De ovulatietest meet een stijging van dit hormoon en stelt de dagen vast waarop je het best kunt vrijen. Ovulatietesten zijn bij de drogist of de apotheek te koop.

Mannen die zich ooit hebben laten steriliseren, kunnen daar door verschillende oorzaken later spijt van krijgen: het leven kan immers veranderen. Vandaar dat mannen die zich nu laten steriliseren er soms voor kiezen wat zaad in te laten vriezen.

Herstelpoging

Tevens is het mogelijk om een poging te doen de sterilisatie te herstellen, waarbij de chirurg zal proberen de zaadleiders weer met elkaar te verbinden en doorgankelijk te maken. Deze operatie valt onder het specialisme microchirurgie. De ingreep kan gedaan worden onder plaatselijke verdoving. De ingreep wordt niet door alle verzekeringen vergoed.

Slaagkans

De kans van slagen bij deze ingreep is ongeveer 50 procent. Soms is een deel van de zaadleider te zeer beschadigd en is herstellen moeilijk. Ook als het wel lukt de zaadleiders weer te herstellen, geeft dat nog niet de garantie dat de vruchtbaarheid geheel terug is. Soms vormt het lichaam namelijk antistoffen die de kwaliteit van het sperma verminderen.

De kans op het krijgen van een meerling is niet zo groot. De meeste meerlingen zijn tweelingen. Je hebt 1,6 procent kans op het krijgen van een tweeling. 3 of meer baby's tegelijk krijgen, komt heel weinig voor. Moderne vruchtbaarheidstechnieken zorgen voor een groter aantal meerlingen dan vroeger.

Twee-eiige tweeling

Een twee-eiige tweeling komt het meest voor. Een twee-eiige tweeling ontstaat uit 2 eicellen en 2 afzonderlijke zaadcellen. Deze baby's kunnen hetzelfde geslacht hebben, maar het hoeft niet. Ze lijken net zoveel op elkaar als een gewone broer en zus.

Eeneiige tweeling

Een eeneiige tweeling komt minder vaak voor dan een twee-eiige tweeling. Bij een eeneiige tweeling is er een bevruchte eicel, die zich deelt in 2 identieke embryo's van hetzelfde geslacht. Dat betekent dat als je een eeneiige tweeling krijgt, dan krijg je of 2 jongetjes of 2 meisjes die sterk op elkaar lijken. Het kan zijn dat ze ieder hun eigen vruchtwaterzak en placenta hebben. Maar het kan ook zijn dat ze samen in een vruchtwaterzak zitten, en samen een placenta hebben.

Erfelijkheid

Komen er in je familie twee-eiige tweelingen voor, dan heb je wat meer kans op zwanger worden van een twee-eiige tweeling. Soms komen er bij de vrouwen in een bepaalde familie meer eitjes vrij bij de ovulatie. Ook als dit in de familie van je vader voorkomt, heb je een grotere kans op een meerling. Verder heb je iets meer kans op het krijgen van een meerling als je wat ouder bent en als je al meerdere kinderen hebt gekregen.

Kans bij IVF groter

De kans om bij een IVF-behandeling zwanger te worden van een meerling, is afhankelijk van het aantal bevruchte embryo's dat bij één behandeling wordt teruggeplaatst. Het aantal meerlingen dat uit een IVF-behandeling ontstaat, is kleiner dan vroeger. Dat komt omdat er minder bevruchte eicellen tegelijkertijd worden teruggeplaatst dan voorheen. De kans op een zwangerschap als er één bevruchte eicel wordt gebruikt, is groter dan vroeger. In 2009 kreeg ruim 10 procent van de vrouwen die een IVF-behandeling hadden ondergaan, een meerling.

Risico's

De kans op problemen is bij een meerlingzwangerschap groter dan wanneer je zwanger bent van één baby.

Het lijkt zo'n natuurlijk iet: zwanger worden. En toch hebben steeds meer vrouwen ermee te maken dat het niet lukt. Dat komt ook doordat we in Nederland op steeds latere leeftijd proberen zwanger te raken. En als vrouw ben je op je 35e nu eenmaal veel minder vruchtbaar dan op je 20e.

Wat kun je zelf doen?

Als je zwanger wilt worden, zijn er manieren voor man en vrouw om de vruchtbaarheid te bevorderen. Het gaat hier om eenvoudige leefregels en tips, van gezond eten tot op de juiste momenten vrijen. De meest algemene leefregel is: niet roken, geen alcohol drinken en voor vrouwen met name: gezond eten.

Wanneer is nader onderzoek nodig?

Een jaar proberen zonder zwanger te worden, is nog niet zo zorgwekkend. Zeker als je nog onder de 30 bent. Duurt het langer en ben je ouder dan 30, of heb je duidelijk klachten? Dan is het hoe dan ook verstandig om je huisarts op te zoeken en te laten onderzoeken waar het aan zou kunnen liggen. Het liefst binnen een half jaar.

Wanneer het echt niet lukt

Er zijn verschillende oorzaken waarom het niet lukt om zwanger te worden. Ook zijn er diverse mogelijke behandelingen. Wanneer behandelingen niet aanslaan of lukken, kun je eventueel nog verschillende alternatieven overwegen, als je hier voor open staat.

Ben je na een jaar nog niet zwanger? Dan kun je een afspraak maken met je huisarts of met een gynaecoloog. Hij zoekt dan uit wat de reden is dat je nog niet zwanger bent.

Gezond leven

Voor beide partners geldt dat gezond leven (goed en gezond eten, een gezond gewicht, genoeg ontspanning en beweging) helpen bij verbetering van de vruchtbaarheid. Daarnaast zijn er andere mogelijke oorzaken die zwanger worden in de weg kunnen staan, zoals teveel stress, schadelijke stoffen en genotmiddelen (sigaretten, drugs en alcohol).

Medische oorzaken

Er kunnen diverse medische redenen zijn die de vrouw en de man onvruchtbaar of verminderd vruchtbaar maken. Bijvoorbeeld als:

• de zaadcellen van de man niet vruchtbaar zijn;
• de eileiders van de vrouw verstopt zijn;
• de eicellen van de vrouw niet vruchtbaar zijn;
• de eicellen niet goed in kunnen nestelen;
• de vrouw hormonale problemen heeft.

Soms blijft de oorzaak onbekend of gaat het om een combinatie van verminderde vruchtbaarheid bij de vrouw en de man.

Als het maar niet lukt om in verwachting te raken, kan dat heel verdrietig zijn. Je verlangt naar een kind. Je hebt je misschien al goed voorbereid en je leven aangepast.

Gevoelens

Intussen hebben vrienden of collega's die pas later een kindje wilden al een baby in de wieg. Natuurlijk gun je ze dat, maar het is een grote teleurstelling en het kan voelen als onrechtvaardig dat bij jullie nog geen kind in aantocht is. Andere mensen weten of begrijpen niet altijd hoe sterk die gevoelens kunnen zijn en hoe die van invloed zijn op jullie leven.

Wat kun je zelf doen?

Als je na 6 tot 12 maanden proberen nog niet zwanger bent, kun je om te beginnen nagaan of je elke maand een eisprong hebt. Dat is mogelijk met de 'temperatuurmethode'. Maar doe dat alleen als je al enige tijd vergeefs hebt geprobeerd om zwanger te worden. Begin er niet te snel mee. Veel mensen raken zo geobsedeerd door hun cyclus dat ze niet meer spontaan en met plezier vrijen.

Hoe werkt de temperatuurmethode?

Om te beginnen moet je weten dat de lichaamstemperatuur stijgt zodra de eisprong voorbij is. Het verschil met je normale temperatuur is die dag ongeveer 0,3 tot 0,5 graden. De temperatuur daalt weer als je opnieuw ongesteld wordt. Als je zwanger wordt, blijft je temperatuur wat verhoogd.

• Elke ochtend vóór het opstaan of naar de wc gaan en wassen neem je je temperatuur op.
• Die noteer je in een grafiek.
• Zodra de temperatuur 0,3 tot 0,5 graden hoger is, ben je dus te laat om te vrijen voor de eisprong, want die is dan al geweest.

Een voorbeeld

Stel je temperatuur is altijd 36,5 graden en de dag na de eisprong stijgt je temperatuur 0,3 graden, dus naar 36,8 graden.

• Je kijkt op welke dag dit is in je cyclus. Stel dit is de 15e dag.
• Als dat na 3 maanden steeds de 15e dag is, weet je dat je eisprong de 14e dag was en dat je op de dagen ervoor kunt vrijen om de kans op een zwangerschap zo groot mogelijk te maken.

Tip

Een temperatuurcurve is ook handig om mee te nemen als je naar de dokter gaat omdat je nog steeds niet zwanger bent. Er is dan snel inzicht in een van de meest voorkomende problemen: wel of geen eisprong.

Kinderwensspreekuur

Je kunt ook een afspraak maken bij een verloskundige met een kinderwensspreekuur of je huisarts. Kijk voor verloskundigen met een kinderwensspreekuur op de website van de KNOV.

Wanneer je vruchtbaar bent, produceren de eierstokken gezonde eicellen en laten deze op tijd los. Het slijm in de baarmoedermond is daarbij ook van belang.

Gezondheid

Je hormoonhuishouding moet goed op orde zijn net als de gezondheid van je organen in je buik. Een blindedarmontsteking, een ontstoken eierstok of endometriose (een aandoening van binnenbekleding van de baarmoeder) kunnen de vruchtbaarheid verminderen. Vleesbomen (goedaardige gezwellen in de baarmoeder) kunnen ook negatief werken. Medisch onderzoek kan je over al deze zaken meer duidelijkheid geven.

Vaginisme

Wanneer je als vrouw vaginisme (moeite om de penis binnen te laten) hebt, dan is zwanger worden lastig. Je kunt advies vragen bij een seksuoloog of gynaecoloog, misschien een doorverwijzing naar een therapeut. Eventueel kan het kunstmatig inbrengen van sperma een alternatief zijn.

Schildklieraandoening

Naar schatting hebben 850.000 mensen in Nederland een schildklieraandoening. Bij vrouwen komt een schildklieraandoening 4 tot 8 keer vaker voor dan bij de man. Daarom is het goed om extra alert te zijn bij een zwangerschap. Een slecht functionerende schildklier beïnvloedt het zwanger worden en heeft gevolgen voor moeder en kind tijdens de zwangerschap en de bevalling en ook voor de periode na de bevalling. De Schildklierstichting Nederland heeft de website Weekvandeschildklier.nl gelanceerd met meer informatie.

Ook de man kan verminderd vruchtbaar zijn. Dit houdt vaak in dat de kwaliteit van het sperma onvoldoende is.

Onderzoek

Een onderzoek naar de kwaliteit van het sperma is de manier om dit vast te stellen. Het enige wat daarvoor nodig is, is dat de man een potje sperma inlevert. Als de kwaliteit van het zaad slecht is, wordt gekeken of er een medische oorzaak is. Het kan natuurlijk ook zijn dat bijvoorbeeld een hersteloperatie na een sterilisatie is mislukt.

Antistoffen

Bij 70 procent van de mannen die eerder gesteriliseerd waren, komen antistoffen tegen zaadcellen voor. Die blijven actief na een hersteloperatie. Soms ontstaan ook antistoffen na een ontsteking. Bij het overgrote deel van de mannen met antistoffen tegen zaadcellen is de vruchtbaarheid duidelijk minder, maar er zijn ook mannen met antistoffen die normaal vruchtbaar zijn.

Als het niet lukt om zwanger te worden, kun je een vruchtbaarheidsonderzoek laten doen. In eerste instantie gaat het om een gesprek met de arts en een kort lichamelijk onderzoek, eventueel aangevuld met een echo(grafie).

Onderzoek bij man en vrouw

De volgende stappen zijn een onderzoek naar de spermakwaliteit bij de man en een bloedonderzoek bij de vrouw. Bij dit laatste onderzoek wordt gekeken naar afweerstoffen tegen rodehond en chlamydia. Dit zijn ziekten die de vruchtbaarheid kunnen schaden.

Lichamelijk onderzoek en echo

Als het resultaat van deze onderzoeken onvoldoende duidelijkheid biedt, kunnen ook de baarmoeder en de eierstokken onderzocht worden. Dat gebeurt via een vaginaal onderzoek en een echo(grafie). Ook kan er met de echo gezien worden of er rijpende eicellen aanwezig zijn.

Baarmoederslijm

Het vaginaal baarmoederonderzoek houdt in dat er uitstrijkjes gemaakt worden om het baarmoederslijm te onderzoeken. Deze uitstrijkjes vinden plaats ongeveer 5 dagen, 3 dagen en 1 dag voor de te verwachten eisprong. Er wordt gekeken of je genoeg slijm produceert en of het slijm voldoende doorgankelijk is voor de zaadcellen.

Bloedonderzoek

Via bloedonderzoek (in combinatie met vragenlijsten) wordt gekeken of de juiste hormonen in de juiste hoeveelheid in je bloed aanwezig zijn. Op deze manier wordt de werking van de eierstokken onderzocht en hieruit is af te leiden of je een eisprong hebt en hoe vaak je dat hebt.

Poliklinische kijkoperatie

Een laatste mogelijkheid om meer duidelijkheid te krijgen, is een poliklinische kijkoperatie (laparoscopie). Hierbij worden de baarmoeder, de eileiders en de eierstokken van binnen bekeken en onderzocht op eventuele afwijkingen.

Sperma-analyse

Bij een sperma-analyse wordt gekeken naar de bijdrage van de man: hoeveel zaadcellen bevat een zaadlozing en wat is de kwaliteit en de vorm van de cellen en de beweeglijkheid ervan?

Echografie bij de man

Als uit de sperma-analyse blijkt dat er geen tot weinig bewegende zaadcellen zijn, kan een echo(grafie) gemaakt worden van de zaadballen om te zien of er niet ergens een blokkade is die de zaadcellen tegenhoudt.

Als je na een jaar nog niet zwanger bent, en je wilt nog steeds graag zwanger worden dan is het verstandig om een afspraak te maken met je huisarts of verloskundige. Als de huisarts of verloskundige geen oorzaak vindt voor een uitblijvende zwangerschap, zal hij of zij je doorverwijzen naar een gynaecoloog.

Niet zwanger worden

Ook bij complexe vruchtbaarheidsproblemen verwijst de huisarts of de verloskundige je naar de specialist. In de loop van de jaren is duidelijk geworden dat bij ongeveer 3 op de 10 paren de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap bij de vrouw ligt. Bij 3 op de 10 bij de man. En bij 3 op de 10 bij beiden. Bij 1 op de 10 paren wordt uiteindelijk geen oorzaak gevonden. De leeftijd van de vrouw is een belangrijke factor bij het wel of niet zwanger raken.

Signalen

In de volgende gevallen is het verstandig om meteen voor advies naar je huisarts te gaan. Je huisarts kan je dan adviseren en eventueel doorverwijzen naar een gynaecoloog.

• Als je nooit of bijna nooit menstrueert.
• Als je een cyclus hebt van korter dan 24 dagen. De cyclus duurt van de eerste dag van de menstruatie tot de eerste dag van de volgende menstruatie.
• Als je een cyclus hebt van langer dan 35 dagen.
• Als er in het verleden vruchtbaarheidsproblemen waren die nu nog kunnen bestaan.
• Als je een aangeboren afwijking hebt die mogelijk onvruchtbaarheid tot gevolg kan hebben.
• Als je ooit een medische behandeling hebt ondergaan waarvan de arts heeft vertelt dat die onvruchtbaarheid tot gevolg kan hebben.
• Als je ooit een chlamydia- of gonorroe-infectie hebt doorgemaakt (dit zijn geslachtsziekten).
• Als je ooit een ontsteking van een eileider hebt gehad.
• Als bij de man ooit is vastgesteld dat hij zwak zaad heeft.
• Als er problemen zijn tijdens het vrijen, zoals bijvoorbeeld pijn of impotentie.

Wanneer het niet lukt om zwanger te worden en de oorzaak daarvan is vastgesteld via onderzoek, dan kan er gekozen worden voor een passende behandeling.

Problemen bij de vrouw

Meestal doen zich bij de vrouw problemen voor met de eicellen of met de eisprong. De medische behandelingen die daarbij mogelijk zijn, zijn een hormoonbehandeling en een reageerbuisbevruchting (IVF). Andere mogelijkheden zijn In Vitro Maturatie en een eiceldonor.

Problemen bij de man

De vruchtbaarheidsproblemen bij de man hebben veelal met de kwaliteit van het sperma te maken. Het kan zijn dat er geen, heel weinig of slecht sperma is. De vruchtbaarheidbehandelingen daarvoor zijn MESA, PESA en TESE.

Kunstmatige bevruchting

Soms is het mogelijk om via een kunstmatige bevruchting zwanger te worden. Hierbij kun je denken aan kunstmatige inseminatie en inseminatie met donorzaad.

Als de zwangerschap niet spontaan ontstaat, biedt de medische wetenschap verschillende mogelijkheden om de natuur een handje te helpen.

Insemineren

Kunstmatige inseminatie (KI) houdt in dat het sperma met een spuitje tot voor de baarmoedermond gebracht wordt. Dat kan een zaadcel van de eigen partner zijn. Dit noemen ze KIE. KIE staat voor kunstmatig inseminatie met eigen zaad. Als het nodig is, kan het zaad eerst nog verbeterd worden door alleen de 'snelle zaadcellen' eruit te pikken en die in te spuiten. Dit heet IUI (intra-uteriene inseminatie). In sommige ziekenhuizen spuit men ook grotere hoeveelheden van dit 'snelle zaad' hoog in de baarmoederholte. Deze techniek bevindt zich echter nog in de onderzoeksfase.

Inseminatie met donorzaad

Eén van de mogelijkheden bij inseminatie is het laten inspuiten van zaad van een donor. Dat noemen ze KID. KID staat voor kunstmatige inseminatie met donorzaad. De regels rondom het donorschap zijn veranderd: het mag niet meer anoniem. Hierdoor willen minder mannen zaaddonor zijn. Gevoelsmatig is het natuurlijk ook een hele grote stap om te besluiten tot insemineren met het zaad van een donor. Doe dit daarom nooit overhaast en praat er samen heel goed en eerlijk over.

Alleenstaanden en lesbische stellen

Omdat er niet veel donorzaad beschikbaar is, hanteren sommige ziekenhuizen het beleid dat ze voorrang geven aan stellen die om medische redenen donorzaad nodig hebben. Dit geldt niet overal: je kunt bellen met klinieken en vragen wat hun regels hierin zijn.

Meer weten?

Er is een vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen: Freya. Zij hebben veel ervaring met vruchtbaarheidsbehandelingen. Ze weten ze veel over de emoties die daarbij komen kijken. Ook houden ze een overzicht bij van wachtlijsten voor de diverse behandelingen in ziekenhuizen.

Bij sommige vrouwen rijpen de eitjes wel, maar komt de eisprong niet tot stand. Als je geen eisprong hebt, kun je niet zwanger worden.

Hormonen

Een mogelijkheid om de eisprong te bevorderen, is het gebruik van hormoonpreparaten. Dit noemt men ovulatie-inductie. Het gebruik van hormonen die de eisprong bevorderen, verhoogt de kans op meerlingzwangerschappen. Daarom wordt je meestal ook aan medische controles onderworpen. Er wordt regelmatig bloedonderzoek gedaan en een echo gemaakt. Alleen als je niet te veel rijpe eitjes hebt (en wel voldoende!) dan mag je gaan vrijen om te proberen zwanger te worden.

Reageerbuisbevruchting

Bij een reageerbuisbevruchting (In Vitro Fertilisatie: IVF) haalt de arts met een naald enkele rijpe eicellen bij de vrouw weg, nadat zij hormonen heeft gekregen die de eicelrijping bevorderen. Deze eicellen komen in een reageerbuis samen met de zaadcellen van de man. Na enkele dagen worden 1 of 2 bevruchte eicellen (beginnende embryo's) in de baarmoeder geplaatst. Als de beweeglijkheid van het sperma niet zo sterk is, dan kan de arts eventueel een zaadcel in de eicel injecteren.

Cryopreservatie

De overgebleven embryo's kunnen worden ingevroren: dit heet cryopreservatie. Als er een ingevroren embryo wordt teruggeplaatst is de kans op een zwangerschap 10 procent.

De ingreep bij de vrouw

Reageerbuisbevruchting is enigszins belastend voor de vrouw, omdat er een eicel aangeprikt moet worden door de buik heen. De ingreep is meestal kort, maar het aanprikken van de eicel (de follikel eromheen) kan pijnlijk zijn. Het beleid voor de pijnstilling verschilt per ziekenhuis en de ervaringen per vrouw verschillen ook. Laat je hierover daarom goed voorlichten.

Bij sommige vrouwen rijpen de eitjes niet, of niet voldoende. Dan zijn er 2 mogelijkheden.

In Vitro Maturatie

In Vitro Maturatie is een nieuwe techniek die lijkt op reageerbuisbevruchting (IVF). Ook hier wordt een eicel en een zaadcel samengebracht. Alleen hoeft de eicel op het moment van oogsten nog niet rijp te zijn. Er worden onrijpe cellen gebruikt, die ongeveer 30 uur in het laboratorium worden 'gerijpt'.

Deze techniek staat echter nog wel in de kinderschoenen. Het voordeel ervan is dat de vrouw geen hormonen hoeft te slikken. Hierdoor daalt de kans op een meerlingzwangerschap.

Eiceldonor

Het is ook mogelijk dat je een eicel gebruikt van een andere vrouw. Deze vrouw is dan eiceldonor. Het geeft een goede kans om zwanger te worden. Maar de grootste drempel is dat het kind niet je eigen genetisch materiaal krijgt. In feite is de eiceldonor de 'biologische moeder', ook al ben je zelf zwanger.

Aan deze behandeling zitten nogal wat haken en ogen. Het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO heeft samen met diverse partijen, waaronder de NVOG, een Modelprotocol Embryowet opgesteld.

Er zijn verschillende vruchtbaarheidsbehandelingen voor de man.

MESA

Mannen die geen levend zaad in hun sperma hebben, kunnen in aanmerking komen voor een MESA behandeling: Microchirurgische Epididymale Sperma Aspiratie. Hierbij worden levende zaadcellen opgezogen uit de bijbal. Voor deze ingreep gaat de man onder narcose. De ingreep wordt gedaan door een uroloog, met behulp van een microscoop.

PESA

Vrijwel dezelfde behandeling kan ook zonder microscoop gedaan worden. Dit heet Percutane Epididymale Sperma Aspiratie (PESA). Hier komt dan een kleine injectienaald aan te pas en de man wordt alleen plaatselijk verdoofd. Deze behandeling is poliklinisch en wordt uitgevoerd door een uroloog. Het zaad wordt direct getest, eventueel is er meer zaad nodig en wordt er ook in de andere bijbal geprikt. Als er voldoende zaad is verkregen, wordt dit ingevroren.

TESE

TESE staat voor 'Testiculaire Sperma-Extractie'. Deze techniek is lastig en wordt daarom slechts in 2 ziekenhuizen in Nederland uitgevoerd: in Amsterdam en in Nijmegen. Hierbij worden er operatief zaadbuisjes verwijderd uit de testikels. Met een zeer klein naaldje worden de zaadbuisjes 'leeg gestreken'. De beweeglijke zaadcellen uit de zaadbuisjes worden vervolgens ingevroren en later in een eicel ingespoten.

Als je geen kinderen kunt krijgen, althans als het langs de natuurlijke weg niet lukt, dan betekent dit nog niet dat je de rest van je leven geheel kinderloos blijft. Ook al zijn de kansen op een eigen kind voorbij, er zijn genoeg kinderen die behoefte hebben aan aandacht en genegenheid. Ook kun je bijvoorbeeld een rol van betekenis spelen in het leven van neefjes en nichtjes.

Pleegkinderen en adoptiekinderen

Je kunt pleegouder worden of een kind adopteren. Beide situaties zijn natuurlijk anders dan zelf een kind krijgen, dat van eigen vlees en bloed is. Of je dit verschil kunt accepteren en hoe je het beleeft, is voor elk persoon anders.

Gevoelskwestie

Als je heel sterk verlangd hebt naar een kind van jezelf en het is niet gelukt, dan kan het moeilijk zijn om de stap te zetten naar een ander kind. Een adoptiekind of pleegkind zal nooit helemaal die leegte opvullen van het niet zwanger kunnen worden. Je kunt het best eerst de tijd nemen om die gevoelens te verwerken, voordat je kiest voor een pleegkind of een adoptiekind.

Adoptie is al lange tijd een alternatief voor mensen die geen kinderen (meer) kunnen krijgen. Op dit moment kan het tussen de 3 en 6 jaar duren voor je een kind kunt adopteren. Dit is mede afhankelijk van je situatie en van wat je wilt.

Waarom zijn er zo weinig adoptiekinderen?

De reden hiervoor is dat kinderen steeds meer in eigen land worden geadopteerd. En in Nederland zelf zijn er niet zoveel kinderen die voor adoptie in aanmerking komen. Momenteel worden er jaarlijks ongeveer 15 Nederlandse kinderen ter adoptie afgestaan. De overige adoptiekinderen komen uit het buitenland zoals Korea, China, Afrika of Zuid-Amerika. Als je een kind adopteert, krijgt het kind jullie achternaam.

Voorwaarden om adoptieouder te worden

Als je overweegt een kind te adopteren, kun je allereerst contact opnemen met de stichting adoptievoorzieningen. Bij hen kun je informatie inwinnen en een aanvraagformulier indienen. Je wordt dan ook uitgenodigd om deel te nemen aan een voorlichtings- en voorbereidingstraject. Dit is verplicht.

Over leeftijd

Als je ouder bent dan 42 jaar (maar nog geen 46) kom je alleen in aanmerking voor een kind, dat op het moment dat de procedure start al minimaal 2 jaar is of een handicap heeft. Beide zaken moet je goed overwegen. Bij een zichtbare handicap weet je wat er aan de hand is. Bij een kind waar meer dan 2 jaar niet goed voor gezorgd is, kan emotionele schade zijn ontstaan. Dit openbaart zich vaak pas in de vroege puberteit.

Alleenstaand?

Als je alleenstaand bent en een kind wilt adopteren, dan kan dat ook. Je mag dan bij de start van de procedure nog geen 44 jaar zijn. Het is echter wel zo dat in veel landen getrouwde mensen voorrang krijgen.

Homoseksuele stellen en vrouwen die niet zwanger kunnen worden of niet in staat zijn een zwangerschap uit te dragen, kunnen voor een draagmoeder kiezen.

Het biologische moederschap

In Nederland is het niet meer mogelijk om draagmoederschap via IVF te doen. Dit betekent dat het binnen Nederland alleen mogelijk is om het zaad van de vader en de eicel van de draagmoeder te combineren. Kortom: het wordt het kind van je partner en een andere vrouw. De draagmoeder staat het kind vervolgens af aan jou via stiefouderadoptie. Hetzelfde geldt voor een zaaddonor.

Betaling is verboden

Draagmoeder zijn tegen betaling is bij de wet verboden en strafbaar. Je mag geen kind kopen, hoe graag je ook een kindje zou willen. Draagmoederschap uit menslievendheid of vriendschap mag natuurlijk wel. Hierover wordt vaak heel verschillend gedacht. Er zijn landen waarin het bijvoorbeeld heel gewoon is om één van je kinderen aan je zus te geven.

Afspraken

Als je draagmoederschap overweegt, realiseer je dan dat je van te voren ontzettend goede afspraken met elkaar moet maken. Informeer je ook goed over alle juridische zaken die erbij komen kijken. Maar ook over alle mogelijke spanningen die kunnen ontstaan en hoe je die kunt oplossen.

Gevoelskwestie

Het verschil tussen bedenken dat je een kind gaat krijgen en daadwerkelijk een kind in je armen houden is heel groot. Er kunnen gevoelens bijkomen die je niet had verwacht. Dit geldt ook voor draagmoeders. Er kan bijvoorbeeld een band ontstaan tussen de draagmoeder en het kind, ook al is het aan jou gegeven. Maar het kan ook zijn dat de draagmoeder vindt dat jij de opvoeding beter zou moeten doen of dat je niet zo ver weg moet gaan wonen. Dat geeft natuurlijk wrijvingen. Toch zijn er veel gevallen bekend waarin het draagmoederschap een succes is. Dus als de mogelijkheid zich aandient, is het daarom zeker de moeite waard om er samen eens over te praten.

Natuurlijk is het prachtig als je wat ruimte in je hart en je huis hebt om een kind op te vangen.

Als je ongewenst kinderloos bent is het over het algemeen aan te raden om eerst het rouwproces daarover af te sluiten, voordat je begint aan pleegkinderen. Anders leg je misschien te veel verwachtingen op het pleegkind en krijg je het zelf zwaar, zo blijkt in de praktijk.

Er zijn verschillende vormen van pleegzorg

Er is tijdelijke pleegzorg, regelmatige pleegzorg en langdurige pleegzorg. Bij deze mogelijkheden zijn er verschillende varianten mogelijk. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je een kind voor een korte periode bij je hebt, omdat de problemen thuis snel opgelost kunnen worden. Maar het kan ook zijn dat een kind regelmatig bij je komt of zelfs voor lange tijd bij je komt wonen.

Het wordt nooit je eigen kind

Een pleegkind wordt nooit je eigen kind. Zolang de biologische ouders leven, is er een kans dat het kind op een gegeven moment weer teruggaat naar de ouders. Bijvoorbeeld omdat hun situatie verbeterd is en ze weer in staat zijn voor hun kind te zorgen. Soms kan dit voor pleegouders erg pijnlijk zijn, omdat de rechten van pleegouders veel minder sterk zijn dan die van biologische ouders.

Nooit helemaal zonder problemen

Pleegkinderen hebben natuurlijk een geschiedenis die ze meedragen. De meeste kinderen zijn ook in zekere mate beschadigd, doordat ze bij hun ouders zijn weggehaald. Je merkt dat aan hun gedrag. Vooral rust en aandacht helpt vaak enorm. Als het beter gaat en je ziet het kind opbloeien, dan maakt dat het pleegouderschap ook vervullend. Jonge baby's kunnen zich nog wel hechten aan hun pleegmoeder.

Voorbereidingstijd

Via de stichting Pleegzorg Nederland kun je veel te weten komen over het pleegouderschap en de zorg voor pleegkinderen. Elke regio heeft zijn eigen pleegzorginstelling die regelt dat pleegkinderen geplaatst worden bij pleegouders.

Als je je verder wilt oriënteren op pleegzorg kun je contact zoeken met de pleegzorgafdeling van Jeugdzorg bij jou in de buurt. Je krijgt dan bezoek thuis van een intakemedewerker en je zult een cursus gaan volgen om te bepalen of het pleegouderschap voor jou een goede keuze is

Kun je kiezen?

Je kunt niet zelf een pleegkind kiezen. Wat wel kan, is je voorkeur aangeven voor de leeftijd van het kind. Dit gaat in overleg met de intakemedewerker.

Er kan een punt komen waarop je beseft dat het ouderschap niet voor jou is weggelegd. Misschien heb je bijna alles geprobeerd en zijn er alleen nog enkele (medische of alternatieve) opties over die je niet meer wilt of kunt proberen.

Rouwproces

Als je eenmaal beseft en accepteert dat je kinderloos blijft, kom je op een gegeven moment in een rouwproces. Dat proces kan bij mannen en vrouwen verschillend verlopen. Bij vrouwen is het vaak een fysieker gevoel. Het enige wat je kunt doen, is je eigen gevoelens en die van je partner serieus nemen.

Ongrijpbaar verdriet

Eén van de kenmerken van verdriet over ongewenste kinderloosheid is dat je eigenlijk rouwt om iets dat er nooit is geweest. Dat gevoel kan ook vaker in je leven terugkomen, bijvoorbeeld bij het ouder worden en het zien van de kinderen van vrienden en familie bij wie het wel gelukt is. Een ander kenmerk is dat je vaak vragen uit je omgeving krijgt, zoals: "Heb je ook kinderen?" Of: "Wilde jij geen kinderen?"

Wapen je tegen vragen

Om het rouwproces goed in te gaan, is het belangrijk dat je het verdriet erkent en dat je naaste omgeving dit ook doet. Op (soms domme) vragen uit je omgeving kun je bedacht zijn en je voorbereiden. Bijvoorbeeld door een goed standaardantwoord te verzinnen waarmee je ook meteen duidelijk maakt dat je er liever niet over wilt praten.

Acceptatie

Het kan moeilijk zijn om kinderloosheid te accepteren, zeker als je lange tijd heel intensief met kinderen krijgen bezig bent geweest. Als je je aandacht weer verlegt naar andere dingen zal het beter gaan. Het rouwproces is iets waar je zelf door moet. Informatie, ondersteuning of gesprekken kunnen helpen. Uiteindelijk is het zeker mogelijk om ermee in het reine te komen. Het feit dat je zo graag zoveel van een kind zou willen houden, blijft iets moois.

Misschien had je al een vermoeden dat je wel eens zwanger kon zijn. Als dan de zwangerschapstest positief is, kunnen er ineens een heleboel verschillende gevoelens bij je loskomen: blijdschap, geluk, verwarring, verbazing, onzekerheid, ongerustheid, maar ook een gevoel van "Help! Kan of wil ik dit wel?"

Emoties

Het is allemaal normaal. Een zwangerschap heeft een enorme invloed op je leven, dus het is logisch dat je zoveel verschillende emoties hebt. Er kunnen ineens ook veel vragen bij je opkomen. Hiermee kun je terecht bij een verloskundige bij jou in de buurt, of bij je huisarts.

Misschien probeer je al een tijdje zwanger te worden, of misschien is het (nog) niet de bedoeling. Als je weet wat de symptomen zijn van een zwangerschap, kun je misschien eerder ontdekken dat je zwanger bent.

Symptomen zwangerschap

• Allereerst stopt natuurlijk de menstruatie, of deze wordt veel minder hevig dan normaal.
• Je borsten kunnen gevoelig zijn en opzwellen en je tepels worden groter en donkerder van kleur.
• Je moet waarschijnlijk vaker plassen dan normaal.
• Je kunt last krijgen van je maag (brandend maagzuur) en van verstopping.
• Je kunt je behoorlijk misselijk (vooral als je opstaat) en rusteloos voelen.
• Je kunt vaak hoofdpijn krijgen en je kunt je erg moe voelen.
• Je krijgt misschien last van stemmingswisselingen (snel huilen of snel boos zijn).
• Je hebt geen zin in ander eten en drinken dan je gewend bent.
• Of je hebt geen zin in eten en drinken, dat je normaal heel lekker vindt (zoals koffie).

Zwangerschapstest

Als je een aantal van deze symptomen herkent en vermoedt dat je zwanger bent, is het natuurlijk verstandig om zo snel mogelijk een zwangerschapstest te doen. Een zwangerschapstest biedt voldoende zekerheid. Je kunt een zwangerschapstest kopen om het zeker te weten. Deze test is niet goedkoop. De test meet of je het zwangerschapshormoon hCG in je lichaam hebt. Dat hormoon maakt je lichaam aan als de eicel en zaadcel samen in jouw baarmoeder een plek vinden.

Beste moment zwangerschapstest

Je kunt al een test doen als je 1 of 2 dagen over tijd bent. Maar als je zeker wilt zijn, kun je beter wachten tot je 10 dagen over tijd bent. Het kan zijn dat het vruchtje in het begin van de zwangerschap wordt afgebroken. Soms laat de test ook zien dat je niet zwanger bent terwijl je dat al wel bent. Dat kan komen omdat er nog niet genoeg hormonen in je urine zit. Denk je toch dat je zwanger bent? Doe de test na een week nog een keer.

Natuurlijk kun je ook even langs de huisarts gaan.

Om te testen of je zwanger bent kun je naar je huisarts en verloskundige gaan, maar je kunt ook zelf een zwangerschapstest doen.

Een test kopen

Je kunt een test kopen bij de drogist. Er zijn veel verschillende soorten testen te krijgen. Veel drogisten verkopen 'eigen merk' testen. Deze testen zijn erg betrouwbaar. Je kunt er ook direct 2 kopen, zodat je de test voor de zekerheid nog een keer kunt herhalen. Het testen kost maar enkele minuten en de test is, als je het zorgvuldig doet, behoorlijk betrouwbaar.

Wanneer kun je de test doen?

Als je zwanger bent dan maakt je lichaam het zwangerschapshormoon hCG aan. Dat hormoon komt in je urine terecht. Eerst weinig, dan steeds meer. Normaal gesproken kun je de test uitvoeren op de dag dat je eigenlijk ongesteld had moeten worden (ongeveer rond de 2 weken na de bevruchting dus).

Soms geeft een test de uitslag 'niet zwanger', maar als je je wél zwanger voelt, kan dit komen doordat er nog net niet genoeg hormoon in je urine zit voor een positieve uitkomst van de test. Als je het niet vertrouwt, kun je na ongeveer 7 à 10 dagen de test nog eens herhalen.

Aan de pil, met de pil gestopt of net zwanger geweest?

Als je net met de pil bent gestopt dan is het normaal dat je menstruatie wat langer uitblijft. Als je net bent bevallen, is je hormoonhuishouding ook anders dan anders. In die beide gevallen kun je het best wachten met de test tot de datum dat je al wel 3 weken zwanger zou kunnen zijn. Dit geldt ook als je aan de pil bent en je vermoedt dat je misschien toch zwanger bent. Dit komt zelden voor, maar is wel mogelijk.

Het uitvoeren van de test

Bij het uitvoeren van de test is het belangrijk dat je bij voorkeur de eerste ochtendurine gebruikt. De ochtendurine is vers en niet te veel verdund. Je kunt daarom ook beter niet te veel water drinken de avond ervoor. Het potje waarin je de urine opvangt moet goed schoon en droog zijn en mag geen restjes schoonmaakmiddel bevatten. Volg verder de gebruiksaanwijzing bij de test. En raadpleeg bij twijfel je huisarts.

Gewenst zwanger of niet?

Voor de één is zwanger worden een vurige wens, voor een ander komt de zwangerschap misschien als een schok. Voor hulp bij een onbedoelde zwangerschap of als zwanger raken niet lukt, kun je terecht bij diverse hulpinstanties.

Als de zwangerschapstest positief is, kunnen er ineens een heleboel verschillende gevoelens bij je loskomen: blijdschap, geluk, verwarring, verbazing, onzekerheid, ongerustheid, maar ook een gevoel van "Help! Kan of wil ik dit wel?" Het is allemaal normaal.

Vragen

Een zwangerschap heeft een enorme invloed op je leven, dus het is logisch dat je zoveel verschillende emoties hebt. Er kunnen ineens ook veel vragen bij je opkomen. Hiermee kun je terecht bij de verloskundige. Ben je op zoek naar een verloskundige? Kijk dan op de website van het KNOV. 

De verloskundige begeleidt je tijdens je zwangerschap, bevalling en de kraamtijd. Zij controleert of de zwangerschap goed verloopt en stuurt je door naar de gynaecoloog als er complicaties optreden. Zij geeft zoveel mogelijk antwoord op al je vragen.

Informatie

Je krijgt van haar bovendien informatie over gezonde leefgewoonten en over onderzoeken tijdens de zwangerschap. Jouw eventuele medewerking aan Moeders voor Moeders komt ook ter sprake. Sommige informatie is al vroeg in de zwangerschap belangrijk, daarom is het goed zo snel mogelijk een afspraak te maken met de verloskundige.

De eerste afspraak in de zwangerschap is meestal als je tussen 8 en 10 weken in verwachting bent. De huisarts kent alle verloskundigen in de buurt. Ook kun je kijken op de website van de KNOV.

De eerste weken van een zwangerschap zijn spannend. Er gebeurt van alles in je lichaam en je hebt er geen controle over. Veel mensen zouden het liefst elke dag controleren of het nog wel goed gaat daarbinnen.

Gezond leven

De kans op een miskraam is in de eerste 12 weken het grootst. Veel drank- en drugsgebruik of veel roken verhogen de kans op een miskraam. Je kunt dus het best zo gezond mogelijk leven als je zwanger wilt worden. Toch kun je niets anders doen dan afwachten. Pas bij 7 tot 8 weken zwangerschap is op de echo een kloppend hartje te zien. Maar dan weet je nog steeds niet zeker of de zwangerschap goed blijft gaan.

Bloedverlies

Het kan gebeuren dat je in het begin wat bloedverlies hebt. Dit komt vaak voor en er zit niets anders op dan even afwachten.

• Verlies je maar weinig bloed, stopt het vanzelf, en heb je geen krampen, dan is er meestal niets aan de hand.
• Verlies je veel, helderrood bloed en heb je krampen, dan kan het betekenen dat je een miskraam krijgt. Bel dan met de verloskundige, zij zal met je doornemen wat er kan gebeuren, je informatie geven en begeleiden waar nodig en mogelijk.

Curettage

Soms komt het voor dat pas bij de eerste echo blijkt dat het vruchtje al eerder is gestopt met leven. Dat is een enorm verdriet, zeker als je dit niet had verwacht. Veel vrouwen willen dan het liefst zo snel mogelijk van deze zwangerschap af. Toch is het gezonder om eerst even af te wachten wat er gebeurt en je lichaam de kans te geven om het vruchtje zelf af te stoten. Als dit niet gebeurt of je wilt zelf niet langer wachten, dan kun je naar de gynaecoloog voor een curettage. Bij een curettage wordt het vruchtje in jouw baarmoeder weggezogen. Dit gebeurt onder algehele narcose of een ruggenprik.

Chromosomenonderzoek

Heb je 2 of meer miskramen gehad dan kun je een chromosomenonderzoek laten doen. Dit is een onderzoek waarbij je kijkt of je een bepaalde afwijking hebt in jouw DNA waardoor je vaker een miskraam krijgt. De reden van 1 of meerdere miskramen is vaak, helaas, niet duidelijk. Wil je een chromosoomonderzoek dan kun je dat regelen via de huisarts.

Verdriet

Een miskraam kan je erg verdrietig maken, ongeacht hoe lang je zwanger was. Je kunt een tijdlang rouwen om de baby die je niet kreeg. Dit is normaal, je moet afscheid nemen van dit kindje en van het idee van een zwangerschap. Je kunt je ook schuldig voelen. Het is goed om te weten dat uit onderzoek is gebleken dat de meeste miskramen ontstaan omdat er iets niet in orde was met het vruchtje. Neem de tijd om een miskraam zowel lichamelijk als geestelijk te verwerken.

Meer informatie over een miskraam kun je vinden op de website van de NVOG, maar je kunt ook altijd je verloskundige om advies en medische begeleiding vragen.

Borstvoeding geven is meer dan alleen je baby voeden. Het is intiem, gezellig en een goede manier om een sterke band te krijgen met je kind. De hechting tussen jou en je kind zal daardoor bevorderd worden. Daarom is het goed om nu alvast samen met je partner na te denken over borstvoeding.

Borstvoeding is teamwerk

Je partner kan ook een belangrijke rol spelen. Hij kan de baby aangeven, helpen bij het zoeken naar een juiste voedingshouding en je steunen als je het even niet meer ziet zitten. Borstvoeden wordt zo echt teamwerk. Samen zorgen jullie ervoor dat de borstvoeding een succes kan worden.

Moedermelk

Moedermelk is ook de beste voeding voor je kind. Het bevat alle noodzakelijke voedingsstoffen en is precies afgestemd op de behoeften van je baby. Bovendien bevat moedermelk afweerstoffen die je baby beschermen tegen ziekten en infecties. Moedermelk is ook altijd op de juiste temperatuur, heel handig! Het geven van borstvoeding laat daarnaast de baarmoeder weer goed samentrekken.

Heb je een borstoperatie gehad en maak je je zorgen of je je kind straks borstvoeding kan gaan geven? Met goede informatie en steun is het vaak mogelijk om de melkproductie volledig of gedeeltelijk op gang te brengen.

Lactatiekundige

Een lactatiekundige (in samenwerking met de kraamverzorgende) kan je goed helpen. Zelfs als je melkproductie beperkt is zijn er mogelijke oplossingen te bedenken, zodat jij en je kind toch van de borstvoeding kunnen genieten.

Als je zwanger wilt worden, kun je je voorbereiden. Door gezond te gaan leven, en te stoppen met alcohol, roken en drugs. Maar ook door gezond te eten en foliumzuur te slikken.

Levensstijl

Slaap je goed, beweeg je voldoende, levert de situatie thuis of op je werk extra risico's op, of heb je last van stress? Op het kinderwensspreekuur en op deze website krijgen jij en je partner antwoord op al jullie vragen. Bedenk voordat je gaat, welke vragen je hebt. Weet je welke gezonde levensstijl hoort bij een kinderwens? Lees de informatie en adviezen op deze website of maak een afspraak bij de verloskundige. En kijk ook eens op de website Zwangerwijzer.nl.

Voldoende beweging is goed voor je gezondheid en vermindert stress. Door minstens een half uur per dag intensief te bewegen, zorg je er niet alleen voor dat je een gezond gewicht houdt, maar ook dat je lichaam in conditie blijft.

Kinderwens

Als je een kinderwens hebt, is het belangrijk dat je lichaam in goede conditie is. Misschien vind je een vol of een slank lichaam mooi. Maar om gezonde kinderen te krijgen moet je niet te vol (overgewicht) of te slank (ondergewicht) zijn. Dit kan complicaties veroorzaken tijdens je zwangerschap. Daarom zijn beweging en gezond voedsel belangrijk.

Bewegen

Mensen hebben per dag minimaal een half uur beweging nodig om gezond te blijven. Je kunt bijvoorbeeld een sport doen die je leuk vindt, of wandelen, fietsen, stofzuigen en vaak de trap nemen.

Fanatiek sporten

Bewegen is goed, maar heel fanatiek sporten niet. Vrouwen die topsport bedrijven of marathons lopen, hebben meer kans op een ontregelde menstruatie en onvruchtbaarheid. Vrouwen hebben een minimaal vetlaagje nodig om hun cyclus op gang te houden. Maar als je niet over je eigen grenzen heen gaat als je in verwachting wilt raken, dan kun je gewoon lekker blijven sporten.

Iedereen heeft wel eens stress. Dat hoort bij het leven. Teveel stress kan invloed hebben op je lichaam. Het kan zijn dat je menstruatiecyclus erdoor wordt beïnvloed en dat er geen eisprong komt. Dan raak je dus moeilijker zwanger.

Zorg voor ontspanning

Lukt het niet om snel zwanger te worden, dan kan dat ook stress geven. Maak je niet meteen zorgen. Vrijen moet fijn blijven, maak er geen verplichting van. Plan een paar rustige dagen samen met je partner. Ga bijvoorbeeld eens een weekendje samen weg en wandel regelmatig buiten. Dat kan allemaal voor ontspanning zorgen. En houd in gedachten dat ongeveer 80 procent van de vrouwen met een kinderwens binnen een jaar zwanger is!

Zoek hulp

Als je teveel zorgen hebt, probeer daar dan iets aan te doen. Dat is goed voor jou, voor je vruchtbaarheid maar ook voor je aanstaande baby. Kom je er alleen niet uit, praat dan met iemand die vertrouwd voor je is, bijvoorbeeld een vriendin. Of neem contact op met je huisarts of verloskundige. Als het nodig is, kan je huisarts je ook verwijzen naar een maatschappelijk werker of psycholoog.

Slapen is goed voor je gezondheid. Als je zwanger wilt worden, is goed slapen belangrijk. Op z'n minst enkele uren achter elkaar. Hoeveel slaap iemand nodig heeft, verschilt. De meeste mensen slapen tussen de 6 en 8 uur. Veel meer slapen is niet nodig. Je kunt er zelfs suf of somber van worden.

Slaaptekort

Bij te weinig slaap ontstaan problemen. Tijdens je slaap komt je lichaam tot rust. Dingen die overdag zijn gebeurd krijgen 's nachts een plaats in je hoofd. Na een slechte nachtrust kun je je heel slecht voelen. Niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk.

Tips voor beter slapen

• Wil je beter slapen, drink dan 's avonds geen koffie, cola of energiedrankjes. Die drankjes houden je wakker.
• Eet niet teveel maar ook niet te weinig voor het slapen.
• Zorg dat je slaapkamer en je bed niet te warm zijn en dat er frisse lucht is.
• Overdag genoeg bewegen helpt ook. Ga bijvoorbeeld een stukje lopen 's avonds.
• Voer geen moeilijke of zware gesprekken voor het slapen gaan.
• Vaste gewoontes zoals even douchen of lezen voor het slapen, helpen ook.

Alcohol maakt minder vruchtbaar. Dat geldt voor vrouwen en voor mannen. Een vrouw heeft zelfs al met een glas per dag veel minder kans om zwanger te worden. Ook vergroot het de kans op een miskraam. Het is dus het best om geen alcohol te drinken als je zwanger wilt worden.

Mannen en alcohol

Mannen die alcohol drinken hebben minder zaadcellen. Bovendien hebben de zaadcellen vaker afwijkingen. Ook is niet uit te sluiten dat het alcoholgebruik van de man voor de bevruchting een hoger risico geeft op een miskraam.

Stoppen met drinken

Het advies is om allebei te stoppen met drinken als jullie proberen zwanger te worden. Voor nu maar ook voor straks als je zwanger bent. Een klein beetje alcohol is al schadelijk voor de ongeboren baby. Voor sommige mensen is het moeilijk om te stoppen met alcohol. Misschien kun je hulp gebruiken. De verloskundige of huisarts kan je verwijzen naar andere hulpverleners die je kunnen begeleiden.

Roken vermindert de vruchtbaarheid en is slecht voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Als je zwanger wilt worden, is het belangrijk om te stoppen. Het is ook niet goed als anderen om je heen roken, en jij dus meerookt.

Mannen en roken

Als je probeert zwanger te worden, dan is het belangrijk dat ook de man stopt met roken. Rokende mannen maken minder zaadcellen aan. Bovendien hebben zij meer afwijkende zaadcellen. Hierdoor wordt de kans op een zwangerschap kleiner. Als je stopt, duurt het ongeveer 3 maanden voordat de kwaliteit van het zaad verbeterd is. Die 3 maanden is de periode tussen de aanleg van een zaadcel en een zaadlozing.

Stoppen met roken

Het is belangrijk dat je stopt met roken als je zwanger wilt worden. Voor nu en voor straks. Als je zwanger raakt, is roken heel slecht voor je baby.

• Als je partner ook rookt, is het handig om samen te stoppen. Je kunt elkaar steunen.
• En anders misschien met een vriend(in).
• Ook de steun van familie, vrienden of collega's maakt het makkelijker om door te zetten. Vraag hen bijvoorbeeld om niet bij jou in de buurt te roken.

Hulp nodig?

Voor de één is het veel makkelijker om te stoppen dan voor de ander. Valt het je zwaar, praat er dan over met je huisarts of de verloskundige. Hij of zij weet het best wat je nodig kunt hebben om van roken af te komen en hoe je de verslavende werking van nicotine kunt aanpakken.

Of kijk ook eens op de website van Stivoro. Je vindt daar informatie over roken en meeroken, testjes, adviezen en tips om met succes te stoppen met roken. Ook is er een gratis Online StopAdvies beschikbaar voor zwangere vrouwen.

Drugsgebruik is slecht voor de vruchtbaarheid. Sommige drugs vergroten voor de bevruchting al de kans op een miskraam of afwijking bij het kind. Dat geldt voor vrouwen, maar ook voor mannen. Cannabis (wiet, hasj) beïnvloedt bijvoorbeeld de bewegelijkheid van de zaadcellen.

Stoppen

Als je gewend bent om te blowen, af en toe XTC te nemen of andere drugs als cocaïne of speed, is het belangrijk om te stoppen. Nu je zwanger wilt worden, maar ook voor straks. Als je eenmaal zwanger bent, kunnen drugs ernstige afwijkingen veroorzaken bij het kindje.

Hulp zoeken

Als jij of je partner drugs gebruikt, kan het moeilijk zijn om te stoppen. Soms word je er onrustig van, angstig of somber. Je kunt zelf stoppen of hier hulp bij zoeken. Zeker bij het stoppen met alcohol, GHB of heroïne is het aan te raden om dit onder toezicht van een arts te doen. Zelfstandig stoppen kan namelijk gevaarlijk zijn. Adressen van instellingen voor verslavingszorg kun je vinden op de website van Drugsinfo.nl. Maar je kunt ook altijd terecht bij je huisarts of verloskundige.

Met medicijnen moet je voorzichtig zijn als je zwanger wilt worden. Neem alleen medicijnen die door de dokter zijn voorgeschreven. En laat je huisarts en je apotheek weten dat je zwanger wilt worden! Dan kunnen zij er rekening mee houden.

Schadelijke medicijnen

Als je zwanger probeert te worden, kun je zonder dat je het weet al zwanger zijn. En sommige medicijnen en behandelingen kunnen het ongeboren kind schaden.

• Als je niet zonder bepaalde medicijnen kunt, zal de dokter de voor geschreven medicatie waarschijnlijk verminderen of veranderen.
• Heb je een chronische aandoening, dan kun je beter voor je zwanger probeert te worden je kinderwens met de huisarts bespreken.
• Ook als je medicijnen gebruikt die je niet van je eigen dokter kreeg, maar bijvoorbeeld via een familielid, bespreek dat dan met de verloskundige of de huisarts. Zij weten of dat goede of schadelijke medicijnen zijn.

Lees altijd de bijsluiter!

Ook medicijnen die bij de drogist zonder recept verkrijgbaar zijn, zijn niet altijd onschuldig. Bijvoorbeeld ibuprofen. Dat geldt ook voor sommige alternatieve medicijnen. Gebruik ze zo weinig mogelijk en controleer in de bijsluiter of ze veilig zijn als je zwanger raakt. Overleg eventueel met je huisarts.

Jij en je partner hebben besloten dat jullie een kind willen. Je weet natuurlijk nooit wanneer je zwanger raakt. Maar het is wel belangrijk om van tevoren na te gaan of je een vaccinatie tegen rodehond hebt gehad.

Rodehond

Rodehond is een relatief onschuldige infectieziekte die in Nederland nog maar zelden voorkomt. Maar riskant is als je zwanger bent. Het virus kan namelijk aangeboren afwijkingen bij je ongeboren kind veroorzaken.

• Het is dus goed om na te gaan of je gevaccineerd bent of dat je de ziekte ooit hebt gehad. In beide gevallen ben je beschermd en hoef je je geen zorgen te maken.
• Het is ook altijd mogelijk je bloed bij de huisarts of de GGD te laten onderzoeken op antistoffen.
• Als blijkt dat je de ziekte nog niet hebt gehad en er ook niet tegen gevaccineerd bent, is het verstandig je alsnog te laten inenten.

Vaccinatie tegen rodehond

De vaccinatie bestaat uit een injectie met een levend vaccin, een verzwakt virus. Omdat dit gevaarlijk kan zijn voor een ongeboren kind, kun je het best de eerste 3 maanden na de vaccinatie nog niet zwanger raken.

Als je graag zwanger wilt worden, is een gezond gewicht belangrijk. Als je te zwaar of te licht bent, kan dat je menstruatiecyclus ontregelen. Maar ook als dat niet gebeurt, kun je door ondergewicht of overgewicht minder vruchtbaar zijn.

Is mijn gewicht goed?

Met de zogenaamde Body Mass Index (BMI) kun je uitrekenen of je een gezond gewicht hebt. Je hebt een gezond BMI als de verhouding tussen je lengte en gewicht klopt. Je kunt je BMI berekenen op de website van het Voedingscentrum.

• Met een BMI tussen 20 en 25 zit je goed.
• Mensen met een BMI tussen 25 en 30 zonder extra gezondheidsrisico's moeten voorkomen dat ze dikker worden. Als er wel gezondheidsrisico's zijn, zoals een hoog cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten in de familie, dan is afvallen verstandig bij een BMI tussen 25 en 30.
• Medisch gezien is het noodzakelijk af te vallen bij een BMI boven de 30.

Overgewicht

Als je veel overgewicht hebt, is het verstandig af te vallen, voordat je zwanger raakt. Als je te zwaar bent heb je namelijk meer kans op complicaties, zoals een verhoogde bloeddruk. Zorg ook dat je voldoende beweging krijgt.

Goed gewicht

Als je geen overgewicht hebt en zwanger wilt worden (of al zwanger bent), dan is het niet verstandig om te lijnen. Schommelingen in je gewicht zijn niet bevorderlijk voor het zwanger worden. Je kunt beter gewoon gezond eten. Het is niet nodig om te eten voor 2. De zwangerschap vraagt wel extra energie. Maar omdat je wat minder beweegt, verbruik je ook minder.

Ondergewicht

Als je te weinig weegt en graag zwanger wilt worden, probeer dan om eerst aan te komen. Extreem ondergewicht vermindert je vruchtbaarheid.

Hoe doe je dat: gezond afvallen? Begin in ieder geval met afvallen vóór je zwanger wordt. Voor een goed gewicht is voldoende lichaamsbeweging en gezonde voeding het belangrijkst.

Wil je advies of begeleiding, dan kan de verloskundige of huisarts je verwijzen naar een diëtiste.

Minder calorieën, meer beweging

Om af te vallen, moet je minder calorieën binnenkrijgen dan je lichaam verbruikt. Dan gaat het lichaam de vetreserves opmaken.

• Gezonde voeding is heel belangrijk.
• Zorg daarnaast voor voldoende lichaamsbeweging.
• Geleidelijk afvallen vereist wel doorzettingsvermogen.
• Een gemiddeld gewichtsverlies van een halve kilo tot één kilo per week is een goede richtlijn.
• Veel meer dan één kilo per week afvallen is niet goed, omdat je dan mogelijk onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.

Ondergewicht (BMI beneden 18,5) is niet goed als je zwanger wilt worden. Maar het is niet eenvoudig voor magere mensen om een paar kilo aan te komen. Het is zelfs moeilijker dan een paar kilo afvallen voor te dikke mensen.

Het kost tijd

Op gewicht komen kost tijd. Eén kilo erbij in 3 tot 4 weken is een goed resultaat. Je kunt daarbij ook advies en begeleiding krijgen van een diëtist. Je verloskundige of de huisarts kan je verwijzen.

Juiste voeding is belangrijk

Voeding met veel vet is ongezond, bijvoorbeeld de zogenaamde 'slagroomkuur'. Je komt het makkelijkst aan als je regelmatig eet: 3 hoofdmaaltijden, een paar tussendoortjes en bijvoorbeeld nog een extraatje voor het slapen gaan. Kies voor tussendoortjes die niet alleen calorieën, maar ook vitamines en mineralen leveren. Goede ideeën kun je vinden op de website van het Voedingscentrum.

Wil je zwanger worden en heb je een eetstoornis (gehad)? Dan is het goed om daarover op tijd met je verloskundige of huisarts te praten.

Je lichaam verandert

Tijdens de zwangerschap zal je lichaam zeker veranderen. Je buik wordt dikker en je hele lichaam wordt wat ronder. Dat hoort er nu eenmaal bij. Als je last hebt gehad van anorexia of boulimia kan het voor jou moeilijk te accepteren zijn dat je lichaam verandert. Bij het Kenniscentrum Eetstoornissen Nederland vind je meer informatie over eetstoornissen.

De meeste kinderen groeien op in een gezin. Vroeger bestond het gezin meestal uit een vader en moeder met broertjes en/of zusjes. Maar tegenwoordig kennen we ook gezinnen met bijvoorbeeld gescheiden ouders, alleenstaande ouders, pleegouders en homoseksuele ouders.

Waardevolle basis

Hoe je gezin ook is samengesteld: het blijft een belangrijke thuishaven voor een kind. Dé plek waar hij moet kunnen rekenen op veiligheid, liefdevolle aandacht, zorg en respect. Wanneer je een kinderwens hebt, is een stabiele basis belangrijk.

Hier vind je informatie over gezinssamenstelling, gezinsuitbreiding, en samenlevingsvormen.

Misschien weet je al precies hoeveel kinderen je zou willen. Of misschien twijfel je nog. Als je een partner hebt, zul je er waarschijnlijk samen over beslissen. Jouw of jullie beslissing is afhankelijk van veel factoren, zoals jullie gevoel, visie over de samenleving en meer praktische zaken als inkomen, huisvesting en levensstijl.

Eerste kind

Als je een partner hebt, ben je met z'n tweetjes. Als je een kinderwens hebt, zal hier verandering in komen. Dit heeft veel gevolgen voor jezelf, je eventuele partner en misschien nog andere mensen in je omgeving.

Nog een kind

Als je al een kind hebt, is het misschien makkelijker om voor nog een kind te kiezen. Maar ook in dit geval zul je waarschijnlijk opnieuw goed nadenken over deze keuze en je situatie. Maar het kan natuurlijk ook dat het zwanger worden je overkomt.

Wil je graag een kind? Misschien zie je jezelf al als ouder. Of weet je het niet zeker? En wat wil je eventuele partner? Is je relatie sterk genoeg? Kun je wel blijven werken?

Misschien weet je het heel zeker, of misschien twijfel je nog. Maar het kan ook zijn dat je gewoon liever het juiste moment afwacht.

Het moedergevoel

Bij sommige vrouwen komt de kinderwens voort uit een sterk, onverklaarbaar moedergevoel. Je verlangt naar een baby. Je ziet jezelf al als moeder. Kinderen zijn leuk en lief. Een kind herinnert je aan je eigen kindertijd. Misschien wil je een baby als teken van de liefde tussen jou en je partner. Een baby kan voor een sterke band tussen de ouders zorgen.

Andere vrouwen hebben (nog) niet zo'n sterk moedergevoel. Hun kinderwens is meer afhankelijk van hun situatie. Het is hoe dan ook verstandig om goed naar je gevoel en situatie te kijken om af te wegen of je er klaar voor bent om kinderen te krijgen.

Vader of duo-moeder worden

Misschien heb je een sterke wens om ouder te worden? Je ziet jezelf al met je kind fietsen, voetballen of knuffelen. Maar je kunt ook twijfelen. Bijvoorbeeld vanwege de grote gevolgen die het krijgen van een kind heeft voor je leven. Je kunt daar met je partner en vrienden over praten.

De afweging

Kinderen krijgen brengt grote aanpassingen met zich mee van je huidige leven. Natuurlijk zijn kinderen een verrijking van je leven. Maar kinderen vergen ook veel van je, omdat ze veel zorg en aandacht nodig hebben. Je moet in staat zijn om ze onderdak te bieden en om ze financieel te ondersteunen.

Aspecten waar je keuze van af kan hangen, zijn:

• inkomen
• huisvesting
• stabiele relatie
• samenlevingsvorm
• gezonde levensstijl

Leefsituatie

Een goed inkomen, een ruim huis, een stabiele relatie en een gezonde levensstijl zijn waarschijnlijk belangrijk voor je. Er zijn verschillende samenlevingsvormen zoals samenleven, trouwen of een geregistreerd partnerschap. Als je niet zit te wachten op allerlei wettelijke regelgeving, is het handig dat je getrouwd bent of je partnerschap registreert voordat je kinderen krijgt. Als man en vrouw ben je dan allebei automatisch de wettelijke ouder van je kind. Als jullie een homo-relatie hebben, is dat anders. De wetgeving voor homo-relaties is ingewikkeld, je kunt het beste advies vragen.

Wat er verandert

Je kind is er altijd: 24 uur per dag, 7 dagen per week. Je moet bij alles wat je doet aan je kind denken. Je wordt gevoeliger als je een kind krijgt. Dat helpt je om beter te weten wat je kind nodig heeft.

• Je moet kinderopvang hebben als je werkt.
• Je moet soms verhuizen naar een groter huis. Of naar een buurt die beter is voor je kind.
• Als je een relatie hebt, verandert jullie relatie. Je kind vraag altijd aandacht!
• Je kunt niet zomaar weg. Uit of op reis. Je hebt kinderopvang of oppas nodig. En niet elke reis is leuk voor een kind.

Kinderen kosten geld

Houd ook rekening met je financiële situatie. Kinderen kosten geld. Denk aan zwangerschapskleren, kinderkleren, meubels voor de kinderkamer en eten voor je kind. Het Nibud heeft de kosten voor je op een rijtje gezet. Zij hebben een geldwijzer voor kinderen gemaakt.

Het kind dat je zo graag en bewust geboren wilt laten worden, heeft recht op een goede start in het leven. Tijdens de zwangerschap leg je de basis voor een gezond leven voor je kind.

Je ongeboren kind is geheel afhankelijk van wat jouw lichaam hem aanbiedt: voedingsstoffen, zuurstof, maar ook schadelijke stoffen of straling. Daarom is het goed dat je let op wat je eet en drinkt en in welke omgeving je verblijft.

Alcohol, roken en chemische dampen

Alcohol, roken en chemische dampen zijn slecht voor de ontwikkeling van je kind. Daarom is het verstandig om te stoppen met alcohol en roken al voor je stopt met anticonceptie.

Medicijnen

Bepaalde medicijnen kunnen ook een risico zijn. Gebruik je medicijnen en wil je zwanger worden? Overleg dit met je arts en vertel het aan de apotheek. De apotheek legt het vast in de computer en zal je waarschuwen als medicijnen niet gebruikt mogen worden in de zwangerschap. De apotheker kan altijd overleggen met de arts om samen te bepalen wat het beste voor je is en eventueel een ander medicijn te gebruiken. Ook middelen die je bij de drogist, of elders, zonder recept kunt kopen kunnen niet veilig zijn. Overleg met je apotheker of een middel veilig is.

Misschien had je ooit al eens bedacht hoeveel kinderen je zou willen. Alleen ben je nu een ervaring rijker en weet je wat het is om ouder te worden. Deze ervaring zul je waarschijnlijk meenemen in de keuze om nog een kind te krijgen. Samen met andere belangrijke aspecten, zoals je inkomen, je relatie en je huisvesting. Dat geldt natuurlijk ook voor je eventuele partner.

Een broertje of zusje

Misschien wil je niet dat je kind het enigst kind blijft. Je vraagt je misschien af wat dit voor je kind betekent. Elk kind reageert anders op de komst van een broertje of zusje. Hoe jonger je kind, hoe minder hij zich daarvan bewust is.

Kinderen

Oudere kinderen hebben meestal goed in de gaten wat er aan de hand is. Sommige kinderen vinden het leuk om een broertje of zusje te krijgen. Andere kinderen snappen niet goed wat er gebeurt of worden jaloers als het kindje er is. Ze hebben er moeite mee dat de aandacht van hun ouders wordt verdeeld. Hoe je kind reageert hangt natuurlijk ook met de leeftijd van je kind samen. Peuters reageren anders dan basisschoolkinderen. Het is belangrijk om je kind zo goed mogelijk te betrekken bij wat er gebeurt en gaat gebeuren.

Volgens de overheid is een gezin een leefverband van 1 of meer volwassenen die verantwoordelijkheid dragen voor de verzorging en de opvoeding van 1 of meer kinderen.

Volgens deze definitie zijn er veel verschillende gezinssamenstellingen mogelijk. Bijvoorbeeld gezinnen met een vader en een moeder, maar ook gezinnen met 2 vaders, of 2 moeders. Daarnaast zijn er ook nog adoptieouders, pleegouders, stiefouders, jonge ouders, co-ouders en alleenstaande ouders.

Bijzondere gezinssituatie

Behalve gezinssamenstellingen zijn er ook situaties die maken dat je een bijzondere gezinssituatie hebt als je kinderen krijgt. Bijvoorbeeld een groot gezin, een samengesteld gezin, of een multicultureel gezin.

Wat de gezinssamenstelling of de gezinssituatie ook is, het belangrijkste is dat je samen gelukkig bent en goed voor elkaar zorgt.

Als je er als ouder alleen voor staat, is het misschien niet makkelijk om voor je kind(eren) te zorgen. Zeker als je een scheiding hebt doorgemaakt, of als je je partner bent verloren. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat je alleenstaand ouderschap een bewuste keuze is.

Bewuste keuze

Ook als alleenstaande kan je kinderwens hebben. Al heb je geen partner, zwanger raken kan natuurlijk ook op andere manieren. Een vrouw kan een kind krijgen met behulp van een spermadonor. Je kunt ook kiezen voor een pleegkind, of voor adoptie. Je kunt je kinderwens bespreken met een verloskundige of met je huisarts.

Werk en inkomen

Alleen je kind opvoeden kan lastig zijn als je de zorg voor je kind moet combineren met je werk of je studie. Als je geen werk hebt, kom je misschien eerst in de bijstand terecht. Je moet dan leven van een bestaansminimum, en daarom is het bijna altijd beter om een goede opleiding te volgen en een leuke baan te zoeken.

Ontheffing arbeidsplicht

Je kunt ontheffing van de arbeidsplicht krijgen om voor je kind te zorgen. Maar als je kind jonger is dan 5, heb je wel scholingsplicht. Je kunt maar één keer voor maximaal 6 jaar ontheffing van arbeidsverplichting aanvragen. Ook al krijg je er meer kinderen bij in de tijd voordat je kind 5 wordt.

Alleenstaande ouderkorting

Als alleenstaande ouder heb je recht op alleenstaande ouderkorting. Deze korting kun je krijgen als je je kind zelf onderhoudt en als je de kosten van het onderhoud kunt aantonen.

Co-ouderschap is een manier waarop je samen de zorg voor je kind draagt, bijvoorbeeld na een scheiding.

Scheiding

Als je zwanger bent en je gaat van elkaar scheiden voordat jullie kind geboren wordt, dan moet de vader zijn kind erkennen bij de gemeente om de wettelijke vader te worden van het kind. Als hij de wettelijke vader is, heeft hij een erfelijke band met het kind en ook onderhoudsplicht.

Onderhoudsplicht

Als je kiest voor het co-ouderschap, dan zegt dat veel over de manier waarop je de onderhoudsplicht invult. Dus de manier waarop je kind wilt opvoeden en hoe je voor hem gaat zorgen. In een co-ouderschap deel je zo veel mogelijk de zorg en opvoeding van je kind, ook al ben je vanaf het moment van de scheiding feitelijk een alleenstaande ouder.

Afspraken maken

Bij scheidingen die niet goed verlopen en waarbij de partners veel ruzie hebben, is het meestal onmogelijk om een goede relatie te behouden en samen zorg te dragen voor de kinderen. Het co-ouderschap vereist een stabiele basis. Het is belangrijk dat je met elkaar kunt praten, dat je dicht bij elkaar woont, dat je goede afspraken maakt en dat je het belang van je kind voorop stelt.

Meerouderschap

Meerouderschap houdt in dat je een kind krijgt samen met een ander paar of met een andere persoon met wie je geen liefdesrelatie mee hebt. Je deelt als het ware een kind en je zorgt als co-ouders dus ook samen voor het kind. Dit is bijvoorbeeld mogelijk voor homoseksuele stellen met een kinderwens. Het is raadzaam om van te voren goede afspraken te maken over het co-ouderschap en eventueel deze afspraken op papier vast te leggen bij de notaris.

Wanneer je als homoseksueel of lesbisch paar een kinderwens hebt, zijn er verschillende manieren om je kinderwens te vervullen.

Een vrouw kan een kind krijgen met behulp van een spermadonor. Homomannen kunnen kiezen voor een pleegkind, meerouderschap of voor adoptie. Als een vrouw geen partner heeft, maar wel erg verlangt naar een kind, kan zij die wens met een verloskundige of huisarts bespreken.

Adoptie

Als homoseksueel of lesbisch paar kun je kiezen voor adoptie. Vanaf 1 januari 2009 is het voor Nederlandse homoseksuele of lesbische paren mogelijk om onder voorwaarden samen een buitenlands kind te adopteren.

Draagmoeder of eigen zwangerschap

Als homoseksueel kun je ook kiezen voor een draagmoeder. Of als lesbisch stel voor een eigen zwangerschap met een zaaddonor. Wanneer de draagmoeder of de zaaddonor niet anoniem is, dan moet de niet-biologische vader of moeder het kind adopteren. Dit heet stiefouderadoptie. Alleen voor homostellen is het ook mogelijk dat de niet-biologische vader het kind erkent en vervolgens gezamenlijk gezag aanvraagt.

Stiefouderadoptie

Bij stiefouderadoptie worden de banden verbroken met de draagmoeder of met de zaaddonor. Hier moet uiteraard iedereen mee instemmen. Na de stiefouderadoptie zijn beide homoseksuele of lesbische partners de wettelijke ouders van het kind. Om stiefouderadoptie toe te passen moet je kunnen aantonen dat je minstens 3 jaar hebt samengeleefd. Je hoeft dus niet getrouwd te zijn. Daarnaast moet je het kind minstens één jaar samen hebben verzorgd en opgevoed.

Pleegzorg en meerouderschap

Tot alle andere mogelijkheden behoren ten slotte nog pleegzorg en meerouderschap. Pleegkinderen kun je tijdelijk of voor langere tijd verzorgen. Meerouderschap houdt in dat je samen met andere ouders (bijvoorbeeld met een andere homoseksueel of lesbisch stel) een kind krijgt.

Als je een relatie aangaat met iemand die kinderen meeneemt uit een vorige relatie, dan& krijg je in de praktijk meestal de rol van stiefouder als jullie relatie steeds meer een serieuze vorm krijgt. Je zult dan ook meer betrokken raken bij de kinderen van je partner.

Acceptatie

Misschien vinden de kinderen het moeilijk om jou te accepteren als stiefouder. Het is niet zo dat je de plaats in neemt van hun vader of moeder. Je hebt in feite ook weinig zeggenschap over de kinderen van je partner. Natuurlijk kun je wel je best doen om je partner te helpen bij de zorg en opvoeding van zijn kinderen. Het is belangrijk dat je dit soort kwesties met elkaar bespreekt. Ook wanneer je merkt dat de kinderen moeite hebben om jou als stiefouder te accepteren. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat de kinderen zich tegen je keren.

Familie

In je relatie heb je meestal ook te maken met de ex van je partner. De kinderen hebben het volste recht om hun ouders te zien en ook met hun familie om te gaan. Het kan soms lastig zijn om een goede band te onderhouden met de ex-partner en de familie. Toch is het in veel situaties belangrijk voor de kinderen.

Als er geen contact meer is met de ex van je partner, of als deze is overleden, dan kun je overwegen om je stiefkinderen te adopteren.

Stiefouderadoptie

In principe zijn je stiefkinderen niet je echte kinderen. Je hebt niet het ouderlijk gezag over hen, ook niet als je met je partner trouwt. Als je wel het ouderlijk gezag over je stiefkinderen wilt krijgen, dan is er de mogelijkheid tot adoptie van je stiefkind. Dit heet stiefouderadoptie. De rechter zal daarbij altijd rekening houden met de mening van het kind. Vanaf 12 jaar is de instemming van het kind nodig voor de stiefouderadoptie. Ook de ex van je partner moet met de stiefouderadoptie willen instemmen.

Pleegouders zijn mensen die voor korte of langere tijd een kind in huis opnemen dat niet thuis kan wonen.

Bureau Jeugdzorg

Voordat een kind bij pleegouders wordt geplaatst, moet de kinderrechter een uithuisplaatsing uitspreken, meestal op verzoek van Bureau Jeugdzorg. Op basis van gesprekken en onderzoek wordt bepaald of het kind in een pleeggezin komt en voor hoe lang. Daarna wordt er een geschikt gezin uitgezocht en zal de kennismaking plaatsvinden.

Pleegzorg in Nederland

Via de stichting Pleegzorg Nederland kun je veel te weten komen over het pleegouderschap en de zorg voor pleegkinderen. Elke regio heeft zijn eigen pleegzorginstelling die regelt dat pleegkinderen geplaatst worden bij pleegouders. Je kunt je bij hen opgeven als je pleegouder zou willen worden.

Introductieprogramma

Bij de pleegzorginstelling volg je eerst een introductieprogramma. Aan de hand daarvan weet je of je inderdaad pleegouder wilt worden en kan de instelling voor pleegzorg inschatten of je daarvoor geschikt bent. Wil je pleegouder worden en zijn er geen bezwaren, dan kom je in het bestand van beschikbare pleegouders. Je kunt dan kiezen voor bepaalde vormen van pleegzorg, namelijk kortdurende, deeltijd- en langdurige pleegzorg.

Kortdurende pleegzorg

Soms gaat het maar om een korte periode waarin pleegzorg nodig is. Die periode is genoeg om ervoor te zorgen dat de problemen thuis worden opgelost. Het doel van deze vorm is dat het kind weer terug naar huis gaat. Deze vormen van pleegzorg heten crisispleegzorg, pleegzorg ter overbrugging of pleegzorg ter observatie.

Deeltijdpleegzorg

Sommige kinderen wonen thuis, maar gaan ook regelmatig naar hun pleegouders. Bijvoorbeeld in de weekenden en in de vakanties. Dit heet vakantiepleegzorg, weekendpleegzorg en ondersteunende pleegzorg.

Langdurige pleegzorg

Wanneer het kind niet zo makkelijk naar huis kan, vanwege grote problemen thuis, dan kan het zijn dat het kind voor langere tijd bij zijn pleegouders verblijft. Dit kan in principe duren totdat het kind 18 is geworden. Maar het kan ook nog langer duren dan dat.

Als je zelf geen kinderen kunt krijgen en je wilt toch graag je kinderwens in vervulling laten gaan, is adoptie een mogelijkheid om dat te doen. Op die manier kun je een kind, dat waarschijnlijk uit een kansarme situatie komt, een beter leven geven.

Adoptie

Veel kinderen worden geadopteerd als ze baby zijn. Baby's hebben natuurlijk niet veel meegemaakt en passen zich daardoor makkelijk aan hun nieuwe situatie aan. Buitenlandse adoptiekinderen die iets ouder zijn moeten vaak erg wennen aan hun nieuwe situatie. Vooral als ze in hun nog korte verleden al aardig wat hebben meegemaakt, zoals verwaarlozing en verzwakking door honger en armoede. Na de adoptie kan een kind daardoor problemen vertonen.

Probleemgedrag

De problemen uiten zich meestal in het gedrag van je kind. Je kind wil bijvoorbeeld niet aangeraakt worden, of is juist heel erg aanhalig. Het kan ook zijn dat je kind niet goed leert, niet goed overweg kan met klasgenootjes en misschien zelfs agressie toont. Als je kind ouder wordt, kunnen deze problemen groter worden.

Wanneer je in een relatie echt voor elkaar kiest kun je trouwen, een samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap met elkaar aangaan. Tussen deze vormen van verbintenissen zijn een aantal duidelijke verschillen aanwezig met betrekking tot de rechten en plichten die je naar elkaar hebt en bij het krijgen van kinderen.

Rechten en plichten

Een samenlevingscontract kent minder rechten en plichten dan een huwelijk en een geregistreerd partnerschap. Daarom moeten er goede afspraken gemaakt worden over het samenleven. Een huwelijk kent natuurlijk de meeste rechten en plichten. Er is bijvoorbeeld een onderhoudsplicht en vaak ook gemeenschap van goederen.

Kinderen

Bij kinderen is altijd van belang dat er 'familierechtelijke betrekkingen' bestaan. Als er tussen ouders en kind familierechtelijke betrekkingen bestaan, dan heeft dat gevolgen voor onder andere de achternaam van het kind, het gezag, het omgangsrecht, de nationaliteit en het erfrecht.

Zijn een man en een vrouw gehuwd en wordt er in dit huwelijk een kind geboren? Dan zijn zij automatisch de ouders van dit kind. Dit is niet automatisch zo bij ouders die een geregistreerd partnerschap hebben of van gelijk geslacht zijn. En dat is ook niet automatisch zo bij een samenlevingscontract.

Door te gaan samenwonen regel je nog niet meteen de bekostiging van je gezamenlijke huishouden. In een samenlevingscontract kan dit, en nog veel meer, officieel vastgelegd worden.

Andere manieren om je gezamenlijke huishouden officieel vast te leggen zijn door te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan.

Wonen

Over het samenwonen kun je in een samenlevingscontract duidelijke afspraken maken. Bijvoorbeeld over het samen huren van een woning. Wanneer je samen een woning koopt, maak dan goede afspraken over de financiering van het huis en wat er gebeurt bij een eventuele scheiding.

Geldzaken

Het voeren van een gezamenlijke huishouding brengt veel kosten met zich mee. In een samenlevingscontract wordt beschreven waaruit deze kosten precies bestaan en hoeveel kosten ieder voor zijn eigen rekening neemt. Hierbij wordt er rekening gehouden met het netto-inkomen van jezelf en het netto-inkomen van je partner.

Kinderen

Wanneer jullie een kind krijgen, dan heeft de moeder automatisch een familierechtelijke betrekking tot haar kind. In een relatie tussen een vrouw en een man moet de vader zijn kind erkennen bij de notaris of bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Daarna moet hij officieel nog het ouderlijk gezag aanvragen bij de rechter. Voor beide procedures heeft hij altijd de toestemming nodig van de moeder van het kind.

2 vaders of 2 moeders?

Als een lesbisch stel een kind krijgt en de partner van de moeder wil het kind adopteren, kan zij een adoptieverzoek indienen bij de rechtbank. Als een homopaar een kind uit het buitenland heeft geadopteerd, kan de partner van de adoptieouder het kind na een jaar ook adopteren als zij het kind in dat jaar samen hebben verzorgd en opgevoed.

Scheiding en overlijden

Het samenlevingscontract eindigt als de relatie wordt beëindigd of als één van jullie overlijdt. Het is verstandig om van te voren een testament te maken, zodat je van elkaar erft. Ook is verstandig in het samenlevingscontract afspraken te maken over hoe de relatie beëindigd wordt. En wat vervolgens beide partners toekomt. Ook al hoop je natuurlijk dat dit niet zal gebeuren.

Voor veel mensen is hun trouwdag de mooiste dag van hun leven. Want als je gaat trouwen met de persoon van wie je houdt, is dat natuurlijk een feestje waard!

Andere manieren om je gezamenlijke huishouden officieel vast te leggen zijn een samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap aangaan.

Formaliteiten

Nadat jullie samen hebben besloten om te gaan trouwen, doe je hiervan aangifte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Als jullie willen trouwen op huwelijkse voorwaarden, is het van belang om van te voren contact op te nemen met de notaris. Als je dit niet doet, trouwen jullie in gemeenschap van goederen. Dit betekent dat alle schulden of eigendommen gedeeld worden.

Na het huwelijk zijn jullie officieel voor de wet: man en vrouw, man en man, of vrouw en vrouw. Dit betekent dat je naar elkaar een aantal rechten en plichten hebt. Hieronder vallen bijvoorbeeld het erfrecht, het successierecht en de onderhoudsplicht.

Kinderen

Als jullie als man en vrouw getrouwd zijn en een kind krijgen, dan ben je allebei automatisch de wettelijke ouders van het kind. Bij alle andere vormen van samenleven, ben je dat niet en moet de vader officieel het kind erkennen. Vervolgens moet hij het ouderlijk gezag aanvragen bij de rechter.

2 vaders of 2 moeders?

Als een lesbisch stel een kind krijgt en de partner van de moeder wil het kind adopteren, dan kan zij een adoptieverzoek indienen bij de rechtbank. Als een homopaar een kind uit het buitenland heeft geadopteerd, kan de partner van de adoptieouder het kind ook adopteren als zij het kind in dat jaar samen hebben verzorgd en opgevoed.